Görümce Ne Kadar İzlendi? İnsan Davranışının Psikolojik Kodlarını Çözmek Bir psikolog olarak bazen bir filmi ya da diziyi izlerken yalnızca sahnelere değil, izleyicinin zihninde nelerin olup bittiğine odaklanırım. Hangi duygular tetikleniyor, hangi önyargılar besleniyor, hangi kimlikler savunuluyor? “Görümce” filmi tam da bu açıdan bir sosyal laboratuvar gibidir. İzlenme oranlarından çok, neden bu kadar izlendiği, yani insan psikolojisinde neye dokunduğu önemlidir. Görümce Ne Kadar İzlendi? Bir Fenomenin Ardındaki Zihinsel Dinamikler 2016 yılında vizyona giren Görümce, gişede milyonlarca izleyiciye ulaşarak kısa sürede bir fenomen haline geldi. Ancak bu başarı, yalnızca mizahın ya da komedinin gücüyle açıklanamaz. İnsan davranışlarını inceleyen bir bakış açısıyla…
3 YorumEtiket: bir
Grizu Patlaması Yanma mı? — Madenin Karanlığında Düşünmenin Işığı Bir Filozofun Gözünden Madencinin Kaderi Karanlık bir maden ocağında yankılanan sessizlik, bir anda alevle yırtılır: grizu patlaması. Yüzeye çıkan haber “patlama” der, bilim “yanma”dan söz eder, etik ise “ihmal”i fısıldar. Peki bu felaket, yalnızca kimyasal bir reaksiyonun sonucu mudur, yoksa insanın doğaya ve emeğe bakışının bir yansıması mı? Grizu patlaması dediğimiz olay, metan gazının havayla belirli oranlarda karışarak tutuşturulmasıyla meydana gelir. Teknik olarak bir “yanma” süreci içerir, ama felsefi olarak bu olayı anlamak yalnızca fiziğin değil, etik, epistemoloji ve ontoloji alanlarının da ortak sorumluluğudur. Etik: Yanmanın Vicdanı Bir filozof için “yanma”,…
2 YorumGeçici Görevlendirme Şartları Nelerdir? Toplumsal Yapılar, Roller ve Kültürel Denge Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme Toplum, bireylerin birbirine görünmez bağlarla bağlandığı karmaşık bir sistemdir. Bir sosyolog olarak beni en çok etkileyen şey, bireyin yalnızca bir özne değil, aynı zamanda toplumsal yapının ürünü olmasıdır. İnsanlar sadece rollerini oynamaz, o rollerin içinde yeniden şekillenir. “Geçici görevlendirme şartları” gibi teknik görünen bir konu bile, bu açıdan bakıldığında, kurumların işleyişinden öte, toplumun güç dengelerini, cinsiyet rollerini ve kültürel pratiklerini açığa çıkaran bir aynadır. Geçici Görevlendirme: Sadece Bir İdari İşlem mi? Yüzeyde bakıldığında geçici görevlendirme, kamu kurumlarında personelin belirli bir süreyle başka bir yerde görev yapması…
2 YorumEski Türkçe Bal: Kelimeler, Anlamlar ve Edebiyatın Tatlı İzleri Kelimeler, yalnızca iletişim aracı değil, birer taşıyıcıdır. Onlar, bir toplumun tarihini, kültürünü ve düşünsel derinliğini yansıtan izler bırakır. Bir kelime, zamanla yalnızca anlamını değil, taşıdığı yükü, sembolizmi ve çağrışımları da taşır. Her kelimenin bir hikayesi, bir yolculuğu vardır. Bugün, bu kelimelerin en tatlılarından biriyle, “bal” ile bir yolculuğa çıkacağız. Eski Türkçede balın ne anlama geldiğini ve edebiyat perspektifinden nasıl bir derinlik taşıdığını inceleyeceğiz. Bal, sadece tatlı bir madde değil, aynı zamanda bir kültürün, bir geçmişin, bir hikayenin temsilcisidir. Eski Türkçe’de Bal: Anlamın Kökeni ve Gelişimi Bal, Eski Türkçe’de, kökeni çok derinlere…
2 Yorum“Calib” Ne Demek Osmanlıca? — Popüler Yanlışların Konforunu Değil, Dilin Gerçeğini Savunuyorum “Calib” diye dolaşan yazımların çoğu hatalı; doğrusu câlibtir ve anlamı “celbeden, çeken, dikkati üzerine toplayan”dır. Sosyal medyanın ezberini değil, metnin hakkını konuşalım. Hangi “calib”? Galip mi, kalıp mı, câlib mi? Eğer “Calib ne demek Osmanlıca?” diye arattıysanız, büyük ihtimalle iki tuzağa düşmüşsünüzdür: 1. Gâlib (غالب) ile karıştırmak — “üstün gelen, yenen”. 2. Kalıp (قالب) ile karıştırmak — “şablon, forma”. Oysa aradığınız kelime, Arapça جلب (jalb) kökünden gelen câlibtir: celbeden, çeken, getiren. Osmanlıca metinlerde en sık câlib-i dikkat (dikkati çeken), câlib-i nazar (nazarı, bakışı çeken) gibi terkiblerde karşımıza çıkar.…
2 Yorum0 Rh+ Ne Kanı? Kan Grubu Gerçekten Kadar Önemli Mi? Hepimizin kan grubunu bildiği bir gerçek ama ya gerçekten bu kadar önemli mi? Hepimizin harf ve işaretlerle tanımladığı o kan grubu (0 Rh+ ya da A Rh-) hayatımıza ne kadar etki ediyor? 0 Rh+ kanı, çoğu zaman “herkese kan verebilir” gibi bir etiketle anılıyor ve etrafımızdaki pek çok kişi bu kan grubunun adeta bir süper güç olduğuna inanıyor. Ancak, bu “herkesin kahramanı” kan grubu, aslında göründüğü kadar üstün mü? Hadi gelin, 0 Rh+ kanının gerçek anlamını, popüler yanlış anlamaları ve bu kan grubunun toplumdaki etkilerini cesur bir şekilde ele alalım.…
2 Yorumİzale-i Şuyu Ne Zaman Kesinleşir? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışlarını anlamaya çalışan bir psikolog olarak, bireylerin kararlarını ve davranışlarını şekillendiren bilinçli ve bilinçsiz süreçlerin derinliklerine inmek her zaman ilgi alanım olmuştur. İzale-i şuyu, hukuki bir terim olarak, ortakların paylaşılan mülkleri bölüşme sürecini ifade eder. Ancak bu kavramı, psikolojik bir bakış açısıyla ele aldığımızda, bir çok duygusal, bilişsel ve sosyal dinamiği anlamamıza yardımcı olabilir. İnsanlar, sadece mülk paylaşımında değil, her alanda, paylaşımlarını ve ayrılıklarını nasıl yaşadıklarını belirlerken birçok psikolojik sürecin etkisindedirler. Peki, izale-i şuyu ne zaman kesinleşir? Bu soruyu, insanın duygusal, bilişsel ve sosyal yapısını çözümleyerek incelemeye çalışalım. İzale-i Şuyu ve…
2 YorumIslama Köfte Hangi Yöreye Ait? Bir Psikoloğun Meraklı Gözünden Davranışsal Bir Analiz Bir psikolog olarak, insanların yemeklerle kurduğu duygusal bağ her zaman ilgimi çekmiştir. Çünkü bir yemeği sevmek, sadece damak zevkiyle ilgili değildir; o yemek, çoğu zaman bir anıyı, bir aidiyet hissini, bir kimlik tanımını da içinde barındırır. Islama köfte dediğimizde, sadece köfte ve ekmekten ibaret bir tabak değil, aynı zamanda sosyal bir kimlik ifadesiyle karşılaşırız. Peki, Islama köfte hangi yöreye ait? Bu soruya yalnızca coğrafi değil, psikolojik bir pencereden bakalım. Bilişsel Psikoloji: Islama Köfte ve Zihinsel Şemalarımız İnsan zihni, dünyayı anlamlandırmak için kategoriler oluşturur. Bu kategoriler, “yöresel yemekler” gibi…
2 YorumGökçe Ne Mezunu? Bir Bilginin Felsefi Yolculuğu Bir Filozofun Bakışıyla Başlangıç Felsefe, insanın kendine ve dünyaya yönelttiği en derin sorularla başlar: “Ben kimim?”, “Ne biliyorum?”, “Ne yapmalıyım?” Bu üç temel soru, sırasıyla ontoloji, epistemoloji ve etik alanlarını doğurur. Şimdi, yüzeyde basit gibi görünen bir soruya bu üç yönelimle yaklaşalım: Gökçe ne mezunu? Bu soru, yalnızca bir diplomayı, bir üniversiteyi veya bir branşı işaret ediyor gibi görünse de aslında bilgi, kimlik ve değer arasındaki ince sınırları tartışmaya açar. Çünkü “mezuniyet” bir bitiş değil, varoluşun belirli bir biçimde tanımlanma sürecidir. Epistemolojik Boyut: Bilginin Mezunu Olmak Bir insan “mezun” olduğunda aslında neyi tamamlamıştır?…
2 YorumGöktuğ İsmi Kız mı Erkek mi? Türk İsim Kültüründe Bir Sembolün Anlamı İsimler, sadece birer kelime değil; bir toplumun tarihini, kültürünü ve değerlerini taşıyan sessiz miraslardır. Türk kültüründe her isim, geçmişten bugüne uzanan bir anlam zincirinin halkasıdır. Bu bağlamda, Göktuğ ismi hem kökeni hem de taşıdığı sembolik anlamla dikkat çeker. Peki, Göktuğ ismi kız mı erkek mi? TDK ne diyor, tarih bu ismi nasıl şekillendirdi ve günümüzde bu isim etrafında nasıl tartışmalar yürütülüyor? TDK’ya Göre Göktuğ İsmi ve Cinsiyeti Türk Dil Kurumu’na göre Göktuğ ismi erkek ismi olarak tanımlanır. Bu tanım yalnızca dilbilgisel bir sınıflandırma değil, aynı zamanda tarihsel bir…
2 Yorum